{"id":2818,"date":"2020-09-08T04:31:38","date_gmt":"2020-09-08T01:31:38","guid":{"rendered":"http:\/\/atamder.org\/?page_id=2818"},"modified":"2021-01-28T22:41:17","modified_gmt":"2021-01-28T19:41:17","slug":"ozbekistan-hakkinda","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/atamder.org\/index.php\/ozbekistan-hakkinda\/","title":{"rendered":"\u00d6ZBEK\u0130STAN HAKKINDA"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-embed-youtube wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Uzbekistan 8K HDR 60p\" width=\"560\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/vQVwkyn3-F8?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>N\u00fcfus:&nbsp;<\/strong>32,2 milyon (2017)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Etnik yap\u0131:<\/strong>&nbsp;Y\u00fczde 82 \u00d6zbek, y\u00fczde 4,8 Tacik, y\u00fczde 2,6 Rus, y\u00fczde 1,4 K\u0131rg\u0131z, y\u00fczde 0,7 Tatar, y\u00fczde 0,6 Koreli<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc:<\/strong>&nbsp;447,400 kilometrekare<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dil:&nbsp;<\/strong>Resmi dil \u00d6zbek\u00e7e<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Din:&nbsp;<\/strong>Y\u00fczde 93 M\u00fcsl\u00fcman, y\u00fczde 7 Hristiyan ve kalan\u0131 di\u011ferleri<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Para Birimi:<\/strong>\u00a0Sum\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6zbekistan Nerededir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zbekistan, Orta Asya&#8217;da yer almaktad\u0131r. Denize k\u0131y\u0131s\u0131 yoktur. 5 \u00fclke ile kara s\u0131n\u0131r\u0131 bulunur. Do\u011fusunda K\u0131rg\u0131zistan ve Tacikistan, kuzeyinde ise \u00d6zbekistan ile kom\u015fudur. \u00dclkenin g\u00fcneyinde ise T\u00fcrkmenistan ve Afganistan yer al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6zbekistan N\u00fcfusu Ne Kadar? (2020)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zbekistan&#8217;\u0131n n\u00fcfusu (tahmini) 33.469.203&#8217;t\u00fcr. N\u00fcfusun %80&#8217;inden fazlas\u0131 \u00d6zbek ve M\u00fcsl\u00fcmand\u0131r. Etnik n\u00fcfus da\u011f\u0131l\u0131m\u0131nda Ruslar, Tatarlar, T\u00fcrkler, Ermeniler ve Tacikler de yer al\u0131yor. \u00d6zbekistan en gen\u00e7 n\u00fcfusa sahip Orta Asya \u00fclkelerinin ba\u015f\u0131nda gelmektedir. \u00dclkede ortalama ya\u015fam s\u00fcresi erkeklerde 69 iken kad\u0131nlarda 75&#8217;dir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6zbekistan&#8217;\u0131n Ba\u015fkenti Neresidir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zbekistan&#8217;\u0131n ba\u015fkenti Ta\u015fkent&#8217;tir. \u00dclkenin do\u011fusunda yer alan Ta\u015fkent&#8217;in y\u00fcz \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc 334,8 kilometrekaredir. 1966 y\u0131l\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir deprem felaketinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 kentte bir\u00e7ok bina yenilenmi\u015ftir. Ta\u015fkent, 2 milyon 400 bine yakla\u015fan n\u00fcfusuyla, \u00fclkenin en kalabal\u0131k \u015fehridir. Ba\u015fkent, ayn\u0131 zamanda \u00d6zbekistan&#8217;\u0131n en \u00e7ok turist \u00e7eken \u015fehridir. Timur \u0130mparatorlu\u011funa ait eserlerin sergilendi\u011fi Tarih M\u00fczesi, her y\u0131l binlerce turist taraf\u0131ndan ziyaret ediliyor. Emir Timur Meydan\u0131, Nevai Tiyatrosu, \u00d6zbekistan Tarihi M\u00fczesi, Abulkas\u0131m Medresesi ve Olimpik Zafer M\u00fczesi de Ta\u015fkent&#8217;te yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Kendisiyle ayn\u0131 ad\u0131 ta\u015f\u0131yan eyaletin ba\u015fkenti olan Namangan, \u00d6zbekistan&#8217;\u0131n en kalabal\u0131k ikinci \u015fehridir. Toplam n\u00fcfusu 450 bine yak\u0131n olan kent, Fergana vadisinin kuzeyinde yer al\u0131r. \u015eehirde Namangan Uluslararas\u0131 Hava Liman\u0131 bulunur. Do\u011fal g\u00fczellikleri ve ye\u015fil alanlar\u0131 ile \u00fcnl\u00fc kentte bir\u00e7ok an\u0131t ve park da bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zbekistan&#8217;\u0131n en kalabal\u0131k 3. \u015fehri Semerkant&#8217;t\u0131r. Semerkant, t\u0131pk\u0131 ba\u015fkent A\u015fkabat gibi tarihi 2500 y\u0131l \u00f6ncesine dayanan k\u00f6kl\u00fc bir kenttir. \u00d6zbekistan&#8217;\u0131n e\u011fitim merkezi olan \u015fehirde toplam 7 \u00fcniversite bulunuyor. Bu \u00fcniversitelerden baz\u0131lar\u0131, \u00d6zbekistan Bilim Akademisi Arkeolojisi Enstit\u00fcs\u00fc, Semerkand Devlet T\u0131p Enst\u00fct\u00fcs\u00fc ve Semerkand Devlet \u00dcniversitesidir. \u015eehir, tarihi dokusu ve yap\u0131lar\u0131 sayesinde en fazla turist \u00e7eken \u00d6zbekistan \u015fehirlerinin ba\u015f\u0131nda gelir. Bibi Han\u0131m Cami ve Ulu\u011f Bey Rasathanesi, Semerkand s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisindedir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zbekistan&#8217;da yer alan di\u011fer \u015fehirler \u015funlard\u0131r: Fergana, Nukus, Kar\u015fi, Angren, Urgen\u00e7, \u00c7ir\u00e7ig, Hokand ve Andican&#8217;d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6zbekistan&#8217;\u0131n Para Birimi Nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00dclkenin para birimi \u00d6zbekistan Somu&#8217;dur. 1991 y\u0131l\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan eden \u00fclke, bir y\u0131l sonra \u00d6zbekistan Somu&#8217;nu kullanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6zbekistan&#8217;da Konu\u015fulan Diller<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00dclkenin resmi dili \u00d6zbek\u00e7edir. Yayg\u0131n olan di\u011fer diller aras\u0131nda Rus\u00e7a ve Karakalpak\u00e7a da bulunur. Az\u0131nl\u0131klar\u0131n konu\u015ftu\u011fu diller ise T\u00fcrk\u00e7e, Tatarca ve Ermenicedir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6zbekistan ile T\u00fcrkiye Aras\u0131ndaki Saat Fark\u0131 Nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u00a0ile \u00d6zbekistan aras\u0131nda 2 saat fark bulunmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye&#8217;de saat 12.00 iken \u00d6zbekistan&#8217;da 14.00&#8217;d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Genel Durum<\/h3>\n\n\n\n<p>Orta Asya\u2019n\u0131n en kalabal\u0131k \u00fclkesi \u00d6zbekistan\u2019\u0131n n\u00fcfusunun, 2050\u2019de 41 milyona ula\u015farak eski Sovyetler Birli\u011fi \u00fclkeleri aras\u0131nda Rusya\u2019dan sonra 2. olmas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Orta Asya\u2019da t\u00fcm \u00fclkelerle ortak s\u0131n\u0131r\u0131 bulunmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra bu \u00fclkelerde de \u00d6zbek uyruklu vatanda\u015flar\u0131n ya\u015famas\u0131, \u00d6zbekistan\u2019\u0131n b\u00f6lgede etkili olmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zbekistan\u2019da devlet dili \u00d6zbek\u00e7enin yan\u0131 s\u0131ra uzun s\u00fcren Sovyet hakimiyetinin neticesi olarak Rus\u00e7a yayg\u0131n \u015fekilde kullan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u00fczy\u0131llar boyu Orta Asya\u2019da kurulan Timurlular, Harzem\u015fahlar, \u015eaybaniler, Bab\u00fcrl\u00fcler devletleri ile 19. y\u00fczy\u0131lda \u00c7ar Rusyas\u0131 taraf\u0131ndan devrilen Buhara Emirli\u011fi, Kokand ve Hive Hanl\u0131klar\u0131na ev sahipli\u011fi yapan \u00d6zbekistan, Sovyetler Birli\u011finin da\u011f\u0131lmas\u0131yla 31 A\u011fustos 1991\u2019de ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etti.<\/p>\n\n\n\n<p>Kom\u015fular\u0131 aras\u0131nda Kazakistan, K\u0131rg\u0131zistan, Tacikistan, T\u00fcrkmenistan ve Afganistan bulundu\u011fu \u00d6zbekistan, kom\u015fusunun bile a\u00e7\u0131k denize \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 olmayan d\u00fcnyadaki iki \u00fclkeden biri. Ayn\u0131 \u00f6zelli\u011fe sahip bir di\u011fer \u00fclke Lihten\u015ftayn.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zbekistan, di\u011fer Orta Asya \u00fclkelerinde oldu\u011fu gibi yazlar\u0131 s\u0131cak ve kurak, k\u0131\u015flar\u0131 so\u011fuk karasal iklime sahip. \u00dclkenin do\u011fusu ve kuzeydo\u011fusunda Tanr\u0131 Da\u011flar\u0131 ve Pamir Da\u011flar\u0131 bulunuyor. Orta kesiminde d\u00fcnyadaki en b\u00fcy\u00fck \u00e7\u00f6llerden K\u0131z\u0131lkum \u00c7\u00f6l\u00fc yer al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6lgenin en b\u00fcy\u00fck g\u00f6l\u00fc Aral, Sovyet d\u00f6neminde yanl\u0131\u015f tar\u0131m politikalar\u0131 neticesinde kurumaya ba\u015flayarak \u00d6zbekistan i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir \u00e7evre felaketi haline geldi.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Ekonomi<\/h3>\n\n\n\n<p>\u00d6zbekistan, uluslararas\u0131 finans kurulu\u015flar\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclerine g\u00f6re, gelecek 10 y\u0131lda d\u00fcnyada en h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcyecek \u00fclkeler aras\u0131nda yer al\u0131yor. Gen\u00e7 i\u015fg\u00fcc\u00fcne ve zengin do\u011fal kaynaklara sahip \u00d6zbekistan\u2019\u0131n son 10 y\u0131lda y\u0131ll\u0131k ortalama y\u00fczde 8 b\u00fcy\u00fcmesi dikkat \u00e7ekiyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zbekistan\u2019\u0131n gayri safi yurt i\u00e7i has\u0131las\u0131 2016\u2019da 67,22 milyar dolar oldu. Ekonomik g\u00fc\u00e7 olarak 71. s\u0131rada yer alan \u00fclkede, ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen milli gelir 2 bin 220 dolar, enflasyon y\u00fczde 9 civar\u0131nda.<br>Alt\u0131n rezervleri bak\u0131m\u0131ndan d\u00fcnyada 4., \u00fcretiminde de 7. s\u0131rada yer alan \u00d6zbekistan\u2019da y\u0131ll\u0131k 92 ton alt\u0131n \u00fcretiliyor. \u00d6zbekistan, uranyum rezervleri bak\u0131m\u0131ndan da d\u00fcnyada 11., \u00fcretiminde 7. s\u0131rada bulunuyor. \u00dclkede senede 4 ton uranyum elde ediliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011falgaz \u00fcretiminde d\u00fcnyada ilk 11 \u00fclke aras\u0131nda yer alan \u00d6zbekistan\u2019da y\u0131ll\u0131k ortalama 65 milyar metrek\u00fcp do\u011falgaz \u00fcretiliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyada en b\u00fcy\u00fck pamuk \u00fcreticisi ve ihracat\u00e7\u0131s\u0131 \u00fclkeler aras\u0131nda yer alan \u00d6zbekistan, y\u0131ll\u0131k ortalama 3 milyon ton pamuk lifi \u00fcretiyor, bunun yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 ihra\u00e7 ediyor.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Siyasi Durum<\/h3>\n\n\n\n<p>Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin da\u011f\u0131lmas\u0131yla 1991&#8217;de ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan eden \u00d6zbekistan, Eyl\u00fcl 2016\u2019ya kadar ilk Cumhurba\u015fkan\u0131 \u0130slam Kerimov taraf\u0131ndan y\u00f6netildi. Kerimov\u2019un \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan cumhurba\u015fkan\u0131na vekalet eden ve 2004 y\u0131l\u0131ndan bu yana ba\u015fbakan g\u00f6revinde bulunan \u015eavkat Mirziyoyev, Aral\u0131k 2016\u2019da yap\u0131lan se\u00e7imleri kazanarak \u00fclkenin 2. cumhurba\u015fkan\u0131 oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Karakalpakistan Cumhuriyeti, 12 il ve Ta\u015fkent B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesinden ibaret idari yap\u0131ya sahip \u00d6zbekistan, ba\u015fkanl\u0131k sistemiyle y\u00f6netiliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zbekistan\u2019da milletvekilleri ve cumhurba\u015fkan\u0131 5 y\u0131ll\u0131\u011f\u0131na se\u00e7iliyor. Son parlamento se\u00e7iminin 21 Aral\u0131k 2014\u2019te yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fclkede senato ve yasama meclisinden olu\u015fan 2 kanatl\u0131 parlamento bulunuyor. 150 sandalyeden olu\u015fan Yasama Meclisi\u2019nde, \u00d6zbekistan Ekoloji Hareketi i\u00e7in 15 sandalye ayr\u0131l\u0131yor, di\u011fer milletvekilleri de se\u00e7imle i\u015f ba\u015f\u0131na geliyor. Son se\u00e7imlerin ard\u0131ndan Yasama Meclisi\u2019nde Liberal Demokrat Partisi 52, Milli Dirili\u015f 36, Halk Demokrat Partisi 27 ve Adalet Sosyal Demokrat Partisi 20 sandalyeye sahip.<\/p>\n\n\n\n<p>Parlamentonun \u00fcst kanad\u0131 Senato\u2019da il meclislerinde yap\u0131lan oylamayla toplam 84 senat\u00f6r g\u00f6rev yap\u0131yor. 16 senat\u00f6r de cumhurba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan belirleniyor.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><strong><a href=\"https:\/\/atamder.org\/index.php\/ozbekistan\/\">\u00d6NCEK\u0130 SAYFA<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00fcfus:&nbsp;32,2 milyon (2017) Etnik yap\u0131:&nbsp;Y\u00fczde 82 \u00d6zbek, y\u00fczde 4,8 Tacik, y\u00fczde 2,6 Rus, y\u00fczde 1,4 K\u0131rg\u0131z, y\u00fczde 0,7 Tatar, y\u00fczde 0,6 Koreli Y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc:&nbsp;447,400 kilometrekare Dil:&nbsp;Resmi dil \u00d6zbek\u00e7e Din:&nbsp;Y\u00fczde 93 M\u00fcsl\u00fcman,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atamder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2818"}],"collection":[{"href":"https:\/\/atamder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/atamder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atamder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atamder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2818"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/atamder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2818\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4754,"href":"https:\/\/atamder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2818\/revisions\/4754"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atamder.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2818"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}